41. Risicobeheer

Introductie
Banken staan met hun dagelijkse activiteiten bloot aan verschillende risico’s. Risico houdt in de waarschijn­lijkheid dat een bepaalde gebeurtenis tot verlies kan leiden voor een bank. Banken dienen kapitaal aan te houden om mogelijke verliezen die voortvloeien uit een zeer slecht scenario op te vangen, zodat zij, wanneer geconfronteerd met dergelijke verliezen, toch hun activiteiten kunnen voortzetten.
BinckBank streeft een gematigd risicoprofiel na, zodat invloeden uit onverwachtse gebeurtenissen op zowel het resultaat als het eigen vermogen beperkt zullen zijn. BinckBank besteedt veel aandacht aan risico­beheersing en maakt gebruik van risicobeheersingssystemen. Adequate beheersmaatregelen, rapportagesystemen en informatiesystemen waarin limieten zijn opgenomen, zijn onderdeel van het risicobeheersings­proces. Het identificeren van risico’s en het instellen en aanpassen van relevante beheermaatregelen is een continu proces binnen BinckBank. Risicobeheer is ook een continu proces welke zowel wordt beïnvloed door wijzigende marktomstandigheden als door de toenemende complexiteit van de wet- en regelgeving.

Op 30 oktober 2009 heeft BinckBank haar kapitaaltoereikendheid & risico (Bazel II, Pilaar III) rapport gepubliceerd. In dit rapport worden de voor BinckBank relevante risico’s en beheersmaatregelen zeer uitvoering beschreven. Dit rapport geeft additionele informatie op basis van Pilaar III. De toelichting financiële risico’s in de jaarrekening is gebaseerd op de vereisten vanuit IFRS 7.

Het risicomanagement van BinckBank richt zich op:

• Kredietrisico
• Marktrisico
• Operationeel risico
• Renterisico
• Liquiditeitsrisico

Na een algemeen gedeelte over risico- en kapitaalbeheer zullen de risicotypes afzonderlijk worden behandeld.

Risicoprofiel BinckBank
BinckBank heeft een wezenlijk ander risicoprofiel vergeleken met een traditionele Nederlandse bank. De bancaire activiteiten van BinckBank zijn relatief eenvoudig en betreffen het afwikkelen van transacties voor de klant, het verstrekken van kredieten (effectenkredieten) op onderpand van eenvoudig liquideerbare effectenportefeuilles, het faciliteren van betalingsverkeer naar vaste tegenrekeningen bij andere bancaire instellingen en het rentebedrijf met betrekking tot de door cliënten toevertrouwde middelen. Deze activiteiten zijn in algemene zin te typeren als activiteiten met een relatief laag risico. De afwikkeling van transacties daarentegen is een complex proces. Jaarlijks verwerkt BinckBank 15 tot 20 miljoen administratieve transacties voor meer dan 350.000 rekeninghouders in meer dan 5.000 producten op meerdere handelsplatformen via brokers en beurslidmaatschappen van BinckBank. Dit samen met de grote IT afhankelijkheid brengt een relatief groot operationeel risico met zich mee.

Organisatie van risicobeheer
Risicomanagement is in de huidige organisatie geconcentreerd rondom de bestuursvoorzitter en de Chief Financial Officer (CFO). Samen sturen zij de diverse afdelingen betrokken bij het beheer van risico’s aan. Elk van deze afdelingen heeft een eigen statuut waarin taken en verantwoordelijkheden inzake risicobeheer zijn vastgelegd. Deze statuten zijn op elkaar afgestemd om te voorkomen dat er doublures dan wel lacunes in het samenstel van risicobeheersingsmechanismen zitten. Tevens is door een scheiding aan te brengen tussen rapportagelijnen de onafhankelijkheid van de diverse functies/afdelingen gewaarborgd.
Het risicobeheerraamwerk ziet er als volgt uit:

 

BinckBank opereert volgens het “three lines of defence” principe, waarbij de business units primair verantwoordelijk zijn voor het beheersen van de risico’s. Het managementteam bestaande uit de directeuren van Retail, Professional Services, Operations, IT en HR draagt de verantwoordelijkheid voor de eerste lijn. De eerste lijns afdelingen worden daarin ondersteund en gecontroleerd door tweede lijns gespecialiseerde afdelingen als Risico Management, Finance & Control, Compliance, Internal Control en IT security. De Interne Accountants Dienst (IAD) vormt de derde lijn “of defence”. De Audit Commissie en de raad van commissarissen vormen samen met de extern toezichthouders en externe accountant de laatste schakel in het control framework.

Toezichtsorganen

Raad van commissarissen
De raad van commissarissen bespreekt jaarlijks de strategie en de risico’s verbonden aan de onderneming en beoordeelt aan de hand van rapportages de opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen.

Audit Commissie
De activiteiten van de Audit Commissie omvatten het toezicht op de opzet en werking van het stelsel van interne controle en risicobeheersingsmaatregelen, de opvolging van de door de externe accountant gedane aanbevelingen en het functioneren van de Interne Accountants Dienst.

Risicobeheer commissies

Treasury Commissie
De Treasury Commissie richt zich vooral op beheersing van het liquiditeits- en renterisico en bepaalt het beleggingsbeleid ten behoeve van het rentebedrijf. Dit betreft zaken als de strategische allocatie van vrij beschikbare middelen over de beleggingsportefeuille en de bepaling van de liquide aan te houden middelen.

Operationeel Risico Commissie
Operationeel Risico Management is belegd in een aparte risico commissie. Hierin zitten vertegenwoordigers van het lijnmanagement en specialistische staven. Dit orgaan beheerst de risico’s die verband houden met het gedrag van mensen en de inrichting van bedrijfsprocessen, te denken valt aan IT security risico, juridische risico’s en compliance aangelegenheden. Belangrijke taken zijn het nemen van beslissingen op het gebied van een integere en beheerste bedrijfsvoering, het coördineren en stimuleren van de beheersing van de operationele risico’s en de inrichting van de belangrijkste bedrijfsprocessen. Het kader van normen en richtlijnen waarbinnen besluitvorming plaatsvindt wordt uitgewerkt door specialistische staven die het lijnmanagement ondersteunen bij het nemen van beslissingen en het uitwerken van beleid.

Risico Commissie
BinckBank heeft een Risico Commissie. Deze commissie richt zich met name op beheersing van het krediet­risico. In de vergadering van de Risico Commissie worden onderwerpen behandeld als: het beleid inzake bevoorschotting van effectenkredieten en cliëntacceptaties. De Risk Manager heeft een escalatiemogelijkheid naar de Audit Commissie.
 
Risicobeheerafdelingen

Afdeling Risico Management
De afdeling Risico Management is verantwoordelijk voor de dagelijkse uitvoering van het in de Risico Commissie vastgestelde beleid inzake beheersing van het kredietrisico en marktrisico en rapporteert direct aan het bestuur (CFO) en aan de Risico Commissie.

Afdeling Finance & Control
De afdeling Finance & Control is belast met het tijdig administreren en rapporteren van financiële gegevens aan interne en externe belanghebbenden. Hieronder vallen alle verplichte rapportages aan De Nederlandsche Bank en Autoriteit Financiële Markten. De afdeling Finance & Control rapporteert rechtstreeks aan het bestuur (CFO).

Afdeling Compliance
Compliance is belast met de controle op de naleving van toepasselijke gedragscodes en op de naleving van relevante effectenrechtelijke wet- en regelgeving en richt zich vooral op de beheersing van het integriteitrisico. Met het van toepassing zijn van een gedragscode, insider trading reglement en klokkenluidersregeling benadrukt BinckBank de hoog in het vaandel gedragen waarden integriteit en betrouwbaarheid.

Afdeling Interne Controle
Het doel van de afdeling Interne Controle is een bijdrage leveren aan de verbetering van de bedrijfsvoering. De afdeling Interne Controle richt zich op het ondersteunen van de business bij het vastleggen van de AO/IC en de controle op het bestaan en de werking van de risicobeheersingsmaatregelen.

Afdeling IT Security
BinckBank beschikt over een afdeling IT-security, deze afdeling is verantwoordelijk voor het opstellen en uitvoeren van het informatiebeveiligingsbeleid. De afdeling IT- security heeft een escalatiemogelijkheid naar de bestuursvoorzitter.

Interne Accountants Dienst (IAD)
De IAD is een onafhankelijke functie die los staat van de lijn en de interne controle die in de diverse onderdelen van de bedrijfsprocessen is geïntegreerd. Het doel van de IAD is een bijdrage leveren aan de verbetering van de bedrijfsvoering door het onderzoeken en beoordelen van de beheersing van kritische processen. De IAD rapporteert zowel aan de bestuursvoorzitter als aan de Audit Commissie.

Kapitaalmanagement
Het kapitaalmanagement van BinckBank is gericht op het handhaven van een solide solvabiliteitspositie, waarbij continu gezocht wordt naar een goede balans tussen de hoeveelheid kapitaal dat wordt aangehouden en de risico’s die worden gelopen in een snel groeiend bedrijf. Sinds de introductie van Bazel II (2008) hanteert BinckBank voor het beoordelen van de toereikendheid van haar kapitaal de complementaire methode. Dit houdt in dat naast de voorgeschreven minimale kapitaalseisen onder Pilaar I (kredietrisico, marktrisico en operationeel risico) ook kapitaal aangehouden dient te worden voor complementaire risico’s die door BinckBank worden onderkend zoals renterisico, concentratierisico, marginrisico’s en tegenpartijrisico’s. De toereikendheid van deze interne kapitaalseis onder Pilaar II wordt op periodieke basis getoetst en kan leiden tot hogere of lagere interne kapitaalsvereisten. Dit toetsingsproces staat bekend als het ICAAP (Internal Capital Adequacy Assesment Process). Uit het ICAAP volgt het door BinckBank bepaalde interne toezichtskapitaal (ICAAP kapitaal). De uitkomst van het ICAAP wordt uitgedrukt in de Pilaar II solvabiliteitsratio. Als kapitaaldoelstelling heeft BinckBank aangegeven dat zij streeft naar een solvabiliteitsratio van minimaal 12% en een Tier 1 vermogen van minimaal € 100 miljoen.

Kapitaaltoereikendheid
BinckBank beoordeelt continu de toereikendheid van haar vermogen. Gedurende 2009 kwam hieruit naar voren dat, als gevolg van de sterke groei van de bedrijfsactiviteiten, de risico’s en het kapitaalsbeslag onder Pilaar II zijn toegenomen. Onder Pilaar II dient BinckBank meer kapitaal aan te houden voor o.a. toegenomen rente-, concentratie- en margin risico’s. De solvabiliteitsratio daalde hierdoor van 13,6% per 31 december 2008 naar 13,0% ultimo december 2009. Het renterisico nam met name toe als gevolg van de groei van de beleggings­portefeuille, welke werd veroorzaakt door een sterke stijging van de toevertrouwde middelen. De toevertrouwde middelen stegen gedurende 2009 met ruim € 342 miljoen (20%). Naast het renterisico op de beleggingsportefeuille is tevens het concentratierisico in de portefeuille effectenkredieten gestegen. De effectenkredieten namen sterk toe sinds begin van het boekjaar (€ 182 miljoen, 80% stijging) waarbij de diversificatie van het onderpand afnam. De toegenomen concentraties leidden tot een hoger intern kapitaals­beslag voor het kredietrisico. De kapitaalseis onder Pilaar I wordt uitgedrukt in de BIS ratio. De kapitaal­toereikendheid van het interne kapitaalsbeslag onder Pilaar II wordt uitgedrukt in de Pilaar II solvabiliteitsratio. BinckBank beoordeelt continu de toereikendheid van haar vermogen onder Pilaar I en Pilaar II.

 

Berekening eigen vermogen en aanwezige Tier 1 vermogen
	31 december 2009		31 december 2008
	x € 1.000		x € 1.000
Gestort en geplaatst kapitaal	7.607		7.709
Agioreserve	386.978		392.395
Ingekochte eigen aandelen	(18.097)		(5.628)
Overige reserves	56.710		50.020
Onverdeeld resultaat	47.161		33.145
Totaal eigen vermogen	480.359		477.641
Af: goodwill	(152.929)		(152.929)
Af: overige immateriële vaste activa	(192.537)		(220.920)
Af: reserve reële waarde	(13.789)		(8.832)
Af: reservering dividend	(23.582)		(16.190)
Kernvermogen	97.522		78.770
Af: aftrekpost financiële deelnemingen	(1.953)		(1.475)
Totaal aanwezig vermogen (A) - Tier 1	95.569		77.295
Kredietrisico - Pilaar I	13.391		13.545
Marktrisico (=valutarisico)	197		138
Operationeel risico	27.933		22.351
Totaal benodigd kapitaal (B) - Pilaar I	41.521		36.034
Renterisico	8.906		6.100
Kredietrisico - Pilaar II	7.266		3.400
Liquiditeitsrisico	975		-
Totaal benodigd kapitaal - Pilaar II	17.147		9.500
Totaal benodigd kapitaal (C) - Pilaar I + II	58.668		45.534
BIS ratio (=A/B * 8%)	18,4%		17,2%
Solvabiliteitsratio (=A/C * 8%)	13,0%		13,6%

 

Kredietrisico

Het kredietrisico heeft betrekking op het niet nakomen van een verplichting door een tegenpartij en/of uitgevende instelling die is betrokken bij de handel in respectievelijk de uitgifte van een financieel instrument en zodoende BinckBank financieel benadeelt. Dit kredietrisico heeft betrekking op de posten welke in de balans zijn opgenomen onder Bankiers, Financiële activa (inclusief effectenkredieten) en Overige activa. Bij voornoemde balansposten wordt voornamelijk naar de kredietwaardigheid van de tegenpartij gekeken (behalve voor effectenkredieten, aangezien deze volledig gedekt zijn door onderpand van effecten).

 

Uitzettingen

BinckBank verstrekt kredieten aan; centrale overheden, lagere overheden voorzover door de centrale overheid gegarandeerd, centrale banken en kredietinstellingen met een minimale rating van F1 (Fitch of vergelijkbaar). Dit behelst kortlopende kredieten variërend van dagbasis tot maximaal maandbasis. Hierbij loopt BinckBank een risico op de tegenpartij (een tekortkoming van een tegenpartij aan wie krediet is verstrekt). Kredietverlening vindt plaats binnen een van tevoren door de Treasury commissie vastgesteld limietenstelsel per tegenpartij. De afdeling Treasury is gehouden aan strikte eisen, conform treasurybeleid, voor het uitzetten van geld bij tegenpartijen. Hierbij worden intern opgestelde limieten voor zowel de hoogte als de looptijden bij geaccordeerde tegenpartijen in acht genomen. Het hieruit voortvloeiende kredietrisico wordt bewaakt door periodieke kredietrevisie.

 

Beleggingsportefeuille - obligaties

In het beoordelen van de kredietwaardigheid van de beleggingen in obligaties wordt gebruik gemaakt van de lange termijn credit ratings van rating agencies. Nieuwe beleggingen moeten minimaal voldoen aan een AA- rating. De credit rating van de waardepapieren dient minimaal A- te bedragen.

 

Effectenkrediet

BinckBank biedt klanten de mogelijkheid, middels de cliëntenovereenkomst, gebruik te maken van bevoor­schotting op onderpand van effecten. Deze bevoorschotting kan ingezet worden ter dekking van de margin­verplichting, het opnemen van krediet voor de aankoop van effecten of het verstrekken van bankgaranties op de effectenrekening. In al deze gevallen heeft BinckBank een kredietrisico op de cliënt. Door de aard van de kredieten en de verkregen zekerheden is het kredietrisico beperkt. Bij kredieten op onderpand van financiële instrumenten is de hoogte van het verstrekte krediet mede afhankelijk van de liquiditeit en prijs van het betrokken effect. De kredietbewaking vindt plaats door de afdeling Risico Management. Deze afdeling bewaakt de verstrekte kredieten op geautomatiseerde wijze en op basis van real-time koersen. Het risico bij de kredietverlening betreft de waardemutatie van de in onderpand verkregen zekerheden. Hierbij wordt door de afdeling Risico Management specifiek gelet op ongewenste concentraties in portefeuilles van klanten. Het concentratierisico doet zich voor op het moment dat er bij klanten met eenzijdige beleggingsportefeuilles sprake is van een onacceptabel niveau van concentraties in specifieke fondsen. De kredieten op onderpand van effecten zijn dan voor een te groot deel afhankelijk van één of enkele fondsen. De afdeling Risico Management toetst dagelijks concentraties en neemt waar nodig maatregelen conform beleid om te hoge concentraties in te perken.

 

Derivatenposities voor rekening en risico van cliënten (Toelichting 19)

Cliënten van BinckBank kunnen posities innemen in beursgenoteerde derivaten (opties en futures). Het kredietrisico welke ontstaat op de short posities in opties wordt afgedekt door de cliënten te verplichten hiervoor dekking te storten in de vorm van geld en/of effecten (marginverplichtingen). De afdeling Risico Management ziet er op toe dat de cliënten blijvend aan de marginverplichtingen voldoen. Ultimo 2009 is de totale marginverplichting van cliënten € 217 miljoen (2008: € 181 miljoen)

 

Maximaal kredietrisico

In volgende tabel is het maximale kredietrisico van de financiële instrumenten weergegeven. Het maximale kredietrisico wordt bruto getoond, zonder rekening te houden met de effecten van krediet­risico­vermindering uit hoofde van verrekeningsovereenkomsten en verkregen onderpand. Het maximaal kredietrisico in de derivatenposities voor rekening en risico van cliënten wordt weergegeven door de marginverplichting zoals in de vorige paragraaf omschreven en is niet meegenomen in onderstaande tabel.

 

 

	31 december 2009		31 december 2008
	x € 1.000		x € 1.000
Kredietrisico
Kasmiddelen	48.936		39.289
Bankiers	179.692		244.412
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	37.294		37.033
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	1.511.903		1.298.233
Leningen en vorderingen	410.169		227.725
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	8.329		12.558
Leningen aan geassocieerde deelnemingen	-		1.200
	2.196.323		1.860.450
Verstrekte garanties	3.217		3.086
	2.199.540		1.863.536
De kwaliteit van de kredieten en de voorziening oninbaar van de leningen en vorderingen is in onderstaande tabellen weergegeven:
Niet achterstallig	410.039		227.168
Achterstallig	805		1.034
Totaal	410.844		228.202
Voorziening oninbare vorderingen	(675)		(477)
Netto kredieten	410.169		227.725
Achterstallige posten betreffen restposten ontstaan uit de effectenkredieten na uitwinning van het onderpand (effecten en bankgaranties). De voorziening wordt post voor post gevormd.
Kredieten onderverdeeld naar dekkingsgraad:
<25% van de waarde van het onderpand	75.037		37.596
tussen 25% en 50% van de waarde van het onderpand	160.509		97.559
tussen 50% en 75% van de waarde van het onderpand	171.635		88.601
>75% van de waarde van het onderpand	2.858		3.412
Achterstallig	805		1.034
	410.844		228.202
In alle andere categorieën financiële activa zijn geen achterstallige en/of voorziene posten.   Kredieten op basis van hernieuwde afspraken Voor bestaande kredieten kunnen hernieuwde afspraken worden gemaakt met klanten. Deze nieuwe afspraken worden periodiek beoordeeld ter vaststelling van de naleving hiervan en ter vaststelling dat toekomstige betalingen waarschijnlijk worden geacht.
Kredieten op basis van hernieuwde afspraken	74		173

Kredietrisico naar industriesector Deze tabel geeft het kredietrisico weer naar industriesectoren
Kredietrisico per 31 december 2009 x € 1.000	Financiële instellingen		Staat c.q. staatsge-garandeerd		Particulieren		Overige ondernemingen		Totaal
Kasmiddelen	-		48.936		-		-		48.936
Bankiers	179.692		-		-		-		179.692
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	37.294		-		-		-		37.294
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	842.742		617.215		-		51.946		1.511.903
Leningen en vorderingen	-		-		410.169		-		410.169
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		8.329		-		-		8.329
Geassocieerde deelnemingen en joint ventures	-		-		-		-		-
	1.059.728		674.480		410.169		51.946		2.196.323
Verstrekte garanties	-		-		2.622		595		3.217
	1.059.728		674.480		412.791		52.541		2.199.540
Kredietrisico per 31 december 2008 x € 1.000	Financiële instellingen		Staat c.q. staatsge-garandeerd		Particulieren		Overige ondernemingen		Totaal
Kasmiddelen	-		39.289		-		-		39.289
Bankiers	244.412		-		-		-		244.412
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	37.033		-		-		-		37.033
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	645.652		652.581		-		-		1.298.233
Leningen en vorderingen	-		-		227.725		-		227.725
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		12.558		-		-		12.558
Geassocieerde deelnemingen	-		-		-		1.200		1.200
	927.097		704.428		227.725		1.200		1.860.450
Verstrekte garanties	-		-		2.521		565		3.086
	927.097		704.428		230.246		1.765		1.863.536

Kredietprofiel Financiële activa per 31 december 2009 (x  € 1.000)
	Korte termijn rating			Lange termijn rating				Geen rating		Totaal
	F1+	F1		AAA	tussen AA+ en AA	tussen A+ en A-
Kasmiddelen	48.936	-								48.936
Bankiers	385	179.307								179.692
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening				37.294	-	-				37.294
Financiële activa beschikbaar voor verkoop				1.237.025	274.878	-				1.511.903
Leningen en vorderingen								410.169		410.169
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd				8.329	-	-				8.329
Leningen aan Geassocieerde deelnemingen								-		-
Totaal	49.321	179.307		1.282.648	274.878	-		410.169		2.196.323
Kredietprofiel Financiële activa per 31 december 2008 (x € 1.000)
	Korte termijn rating			Lange termijn rating				Geen rating		Totaal
	F1+	F1		AAA	tussen AA+ en AA	tussen A+ en A-
Kasmiddelen	39.289	-								39.289
Bankiers	-	244.412								244.412
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening				37.033	-	-				37.033
Financiële activa beschikbaar voor verkoop				1.154.808	88.124	55.301				1.298.233
Leningen en vorderingen								227.725		227.725
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd				12.558	-	-				12.558
Leningen aan Geassocieerde deelnemingen								1.200		1.200
Totaal	39.289	244.412		1.204.399	88.124	55.301		228.925		1.860.450

Kredietrisicoweging en kapitaalsbeslag Deze tabel geeft de kredietrisicoweging aan met het kapitaalsbeslag conform de standaard methode van Basel II.
Kredietrisico standaard benadering Per 31 december 2009 (x € 1.000)
	Risicoweging						Kredietrisicomitigatie		Risico-gewogen vorde-ringen	Kapitaals-beslag
	0%	10%	20%	50%	75%	100%	Substitutie (garanties)	Zeker- heden
Vorderingen op centrale overheden en centrale banken	893.555	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Vorderingen op regionale en lokale overheden	7.958	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Vorderingen op financiële ondernemeningen en financiële instellingen	299	640.534	210.793	-		-	2.412		106.865	8.549
Vorderingen op ondernemingen	-	-	50.675	-	-	-			10.135	811
Vorderingen op particulieren en middelgrote ondernemingen	299.587	-	-	-	412.660	-	(2.412)	(410.248)	-	-
Achterstallige posten	-	-	-	-	-	130	-	-	130	10
Overige vorderingen	-	-	-	-	-	50.262	-	-	50.262	4.021
Totaal		640.534	261.468	-	412.660	50.392	-		167.392	13.391
Kredietrisico standaard benadering Per 31 december 2008 (x € 1.000)
	Risicoweging						Kredietrisicomitigatie		Risico-gewogen vorde-ringen	Kapitaals-beslag
	0%	10%	20%	50%	75%	100%	Substitutie (garanties)	Zeker- heden
Vorderingen op centrale overheden en centrale banken	702.039	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Vorderingen op regionale en lokale overheden	4.623		-	-	-	-	-	-	-	-
Vorderingen op financiële ondernemeningen en financiële instellingen	860	643.007	291.035	5.066	-	-	2.140	-	125.469	10.037
Vorderingen op ondernemingen	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Vorderingen op particulieren en middelgrote ondernemingen	273.225	-	-	-	229.689	-	(2.140)	(227.549)	-	-
Achterstallige posten	-	-	-	-	-	557	-	-	557	45
Overige vorderingen	-	-	-	-	-	43.290	-	-	43.290	3.463
Totaal	980.747	643.007	291.035	5.066	229.689	43.847	-	(227.549)	169.316	13.545

 

 

Valutarisico

Het valutarisico is het risico van schommelingen in de waarde van in vreemde valuta luidende posten als gevolg van wijzigingen in valutakoersen. Beleid is om geen handelsposities in te nemen. Valutaposities voortvloeiend uit operationele activiteiten dienen dezelfde dag te worden ingedekt waarop deze bekend wordt. Door de huidige systeeminrichting binnen BinckBank N.V. worden valutaposities voortvloeiend uit cliënt transacties pas één werkdag later zichtbaar. Het valutarisico op deze posities gedurende deze werkdag vertraging wordt beschouwd als geaccepteerd business risico. Het maximale risico is € 103.000.

 

Operationeel risico

Operationeel risico in algemene zin is een gevolg van; ontoereikend handelen in de dagelijkse verwerking van transacties met cliënten of andere belanghebbenden, de wijze van afhandeling van deze transacties, ontoereikende procedures en maatregelen voor een tijdige detectie van gebreken, kwantitatieve en kwalitatieve tekortkomingen of beperkingen in de menselijke sfeer, gebrekkige besluitvorming als gevolg van ontoereikend management informatie en het niet juist naleven van interne beheersingsprocedures.

	31 december 2009		31 december 2008
	x € 1.000		x € 1.000
Inkomsten uit operationele activiteiten afgelopen jaar	186.222		149.008
Inkomsten uit operationele activiteiten voorgaand jaar	149.008		158.085
Inkomsten uit operationele activiteiten 2 jaren geleden	158.085		122.181
Grondslag berekening operationeel risico conform Basel II (gemiddelde afgelopen drie jaren)	164.438		143.091
Door BinckBank intern gehanteerde grondslag	186.222		149.008
Operationeel risico % (basic indicator approach)	15%		15%
Kapitaalsbeslag operationeel risico	27.933		22.351

 

 

De interne doelstelling is dat de operationele verliezen uit de reguliere business op jaarbasis niet groter mogen zijn dan 1,0% van de bruto provisiebaten. Onder operationele verliezen wordt verstaan:

• Het financiële resultaat van outtrades en schadevergoeding aan klanten
• Overige directe schade als gevolg van storingen in de IT systemen, de geautomatiseerde informatie­verwerking en storingen in de operationele processen

Over 2009 bedroegen de totale operationele verliezen 0,61% van de totale bruto provisiebaten en daarmee is BinckBank binnen haar interne doelstelling gebleven. In 2008 bedroegen de operationele verliezen 0,86%.

 

Het operationeel risico wordt beheerst door de structuur van de organisatie waarin diverse maatregelen van interne controle zijn geïncorporeerd en beginselen die BinckBank hanteert voor het managen van operationeel risico. Enkele belangrijke onderdelen hiervan zijn:

• Leg de verantwoordelijkheid voor het managen van operationeel risico zo dicht mogelijk bij de processen zelf, dat wil zeggen bij het lijnmanagement.
• Leg operationele processen, risicobeheerprocessen en de organisatorische inrichting schriftelijk en in samenhang vast.
• Inbedden van informatie en escalatieprocedures richting management.
• Implementeer binnen elke procesketen “controls” voor betrouwbare informatie en “indicators” voor prestaties en risico’s.
• Leer van incidenten en fouten. Registreer waar mogelijk de details van incidenten die leiden tot (bijna) verliezen en toets registraties aan de uitkomsten van risicobeoordelingen.
• Geautomatiseerde vastlegging en uitvoering van transacties met daarbij behorende audit trails. Dagelijkse transactie- en positiereconciliatie inclusief rapportage aan management.
• Procedures voor aanname van medewerkers en begeleiding van medewerkers, functiescheiding en vastlegging van taken voor alle medewerkers en afdelingen.
• Duidelijke rapportagelijnen, registratie van gewenste managementinformatie en periodieke interne overlegstructuren. Interne controle - en interne audit onderzoeken, afgedwongen ‘vier ogen principe’ voor procuratie en contractuele binding van de vennootschap.
• Aanhouden van een kapitaalbuffer voor verliezen als gevolg van onvoorziene (onverzekerde) calamiteiten en toets de toereikendheid daarvan periodiek middels stresstesting.
• Aanhouden van een verzekeringsportefeuille met daarin ondermeer polissen voor bestuurdersaansprakelijkheid, bedrijfsaansprakelijkheid, beroepsaansprakelijkheid, inventaris, reconstructiekosten en bedrijfsschade.

Onderdeel van het operationeel risico is het zogenaamde IT risico. Onder IT risico wordt verstaan de bestaande of toekomstige bedreiging van het vermogen en het resultaat van BinckBank als gevolg van tekortkomingen in de toegepaste technieken. BinckBank is in hoge mate afhankelijk van IT in algemene zin. Tekortkomingen op IT gebied kunnen resulteren in een significante bedreiging van het vermogen en resultaat. De opzet van de IT organisatie met daarin diverse maatregelen van interne controle beheersen dit risico. Dit betreft maatregelen op het gebied van onder andere IT beleid, beveiligingsbeleid, incident management, change management en beschikbaarheids- en performance management. Tevens beschikt BinckBank over een uitwijkfaciliteit in geval van een calamiteit. Jaarlijks laat BinckBank externe partijen specifieke IT gerelateerde deelgebieden onderzoeken en hierover rapporteren.

BinckBank is een internetbank en heeft daarmee per definitie een groot inherent risico voor externe fraude door computercriminelen. BinckBank is zich terdege van dit risico bewust. BinckBank voert een actief beveiligingsbeleid, dat permanent wordt geëvalueerd. Een belangrijk onderdeel daarvan is een jaarlijks terugkerende “legal hack”, waarbij een derde partij in opdracht van BinckBank probeert de systemen van BinckBank te kraken.

Risico’s die voortvloeien uit de uitbesteding van bedrijfsprocessen behelzen de bestaande of toekomstige bedreiging van het vermogen en het resultaat van BinckBank uit hoofde van het structureel door derden laten leveren van diensten die deel uitmaken van de bedrijfsprocessen van BinckBank. BinckBank heeft de volgende processen uitbesteed; salarisverwerking en financiële administratie voor België & Frankrijk, beheer beleggingsportefeuille BinckBank, externe bewaring van effecten, (gedeeltelijke) orderexecutie. Voor alle externe werkzaamheden zijn service level agreements afgesloten, waarover periodieke controle plaatsvindt.

Renterisico
Renterisico is de rente-exposure die als gevolg van bewegingen van de yieldcurve invloed heeft op de toekomstige winstgevendheid. Het renterisico heeft betrekking op posten in de balans opgenomen onder Bankiers, Kredieten, Rentedragende waardepapieren, Overige schulden en Toevertrouwde middelen. BinckBank beheerst dit risico in zoverre deze betrekking heeft op de bancaire activiteiten van BinckBank door de rentelooptijden van de toevertrouwde en uitgezette middelen binnen gestelde grenzen met elkaar in overeenstemming te brengen en te houden.

BinckBank beschikt over een beleggingsportefeuille bestaande uit vastrentende waarden, welke gespreid is over verschillende looptijden. De invulling van de beleggingsportefeuille wordt door de Treasury Commissie bepaald. De beleggingsportefeuille is onderhevig aan waardemutaties door wijzigingen in de rentetarieven en de kredietwaardigheid van de uitgevende instelling / garantieverstrekkers van deze obligaties.

Uitgaande van een aanhoudingsperiode periode van 10 handelsdagen bedraagt het maximale verlies op de portefeuille van €8,9 miljoen (2008: € 6,1 miljoen) bij een betrouwbaarheidsinterval van 99,0%. De aanhoudingsperiode periode van 10 handelsdagen is gekozen rekeninghoudend met de verminderde liquiditeit van sommige instrumenten in de beleggingsportefeuille. BinckBank gaat ervan uit een groot deel van haar beleggingsportefeuille binnen deze termijn tegen ‘fair market prices’ te kunnen liquideren.

 

Rentetypische vervalkalender per 31 december 2009 (x € 1.000)
	< 1 maand		> 1 maand < 1 jaar		> 1 jaar < 2 jaar		> 2 jaar < 5 jaar		> 5 jaar		Totaal
Activa
Kasmiddelen	48.936		-		-		-		-		48.936
Bankiers	174.692		5.000		-		-		-		179.692
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	4.259		33.035		-		-		-		37.294
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	41.901		603.678		310.894		555.430		-		1.511.903
Leningen en vorderingen	410.169		-		-		-		-		410.169
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		4.154		4.175		-		-		8.329
Geassocieerde deelnemingen	-		-		-		-		-		-
	679.957		645.867		315.069		555.430		-		2.196.323
Passiva
Toevertrouwde middelen	2.089.814		-		-		-		-		2.089.814
Financiële passiva tegen geamortiseerde kostprijs	-		-		-		-		-		-
	2.089.814		-		-		-		-		2.089.814
Rentetypische vervalkalender per 31 december 2008 (x € 1.000)
	< 1 maand		> 1 maand < 1 jaar		> 1 jaar < 2 jaar		> 2 jaar < 5 jaar		> 5 jaar		Totaal
Activa
Kasmiddelen	39.289		-		-		-		-		39.289
Bankiers	244.412		-		-		-		-		244.412
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	-		-		37.033		-		-		37.033
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	50.370		546.716		485.027		212.297		3.823		1.298.233
Leningen en vorderingen	227.725		-		-		-		-		227.725
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		4.080		4.228		4.250		-		12.558
Geassocieerde deelnemingen	-		-		-		1.200		-		1.200
	561.796		550.796		526.288		217.747		3.823		1.860.450
Passiva
Toevertrouwde middelen	1.747.699		-		-		-		-		1.747.699
Financiële passiva tegen geamortiseerde kostprijs	-		-		-		-		-		-
	1.747.699		-		-		-		-		1.747.699

Gevoeligheidsanalyse renteresultaat (voor belastingen)
	Effect op het (rente)resultaat
	31 december 2009		31 december 2008
	x € 1.000		x € 1.000
Geleidelijke parallelle verschuiving van de yieldcurve in basispunten
Over een periode van 1 jaar
+200	(1.416)		(3.157)
+100	(708)		(1.579)
-100	812		1.579
-200	3.380		3.189
Over een periode van 2 jaar
+200	(3.322)		(9.378)
+100	(1.661)		(3.211)
-100	3.484		820
-200	11.192		13.620
De effectieve rente op de vastrentende portefeuille geclassificeerd als beschikbaar voor verkoop is 3,12%.

 

Liquiditeitsrisico

 

Het liquiditeitsrisico is het risico dat BinckBank problemen zal hebben om aan haar financiële verplichtingen welke worden afgerekend in contanten of een ander financieel actief te voldoen. BinckBank besteedt zeer veel aandacht aan het beheersen van dit risico, zodat zij te allen tijde beschikt over adequate liquide reserves en steeds aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. Het liquiditeitsrisicomanagement is zodanig ingericht dat de effecten van BinckBank specifieke stress factoren – zoals negatieve publiciteit, verhoogde handelsactiviteiten van klanten (netto koop) en aanpassingen in rentevergoedingen door concurrenten – kunnen worden opgevangen.

 

In het geval dat klanten de door hen toevertrouwde middelen massaal zouden opeisen of wanneer deze toevertrouwde middelen collectief worden ingezet om te beleggen, kan het risico zich voordoen dat BinckBank niet kan voldoen aan haar verplichtingen jegens crediteuren. Het liquiditeitsrisicobeleid van BinckBank richt zich dan ook met name op het beheersen van dit aspect van het liquiditeitsrisico.

 

Het overeenkomen en niet overeenkomen van looptijden van financiële activa en passiva is van fundamenteel belang voor BinckBank. Het is ongebruikelijk voor banken dat de looptijden van activa en passiva volledig overeenkomen, omdat transacties vaak niet voorspelbaar zijn en tevens zeer divers zijn. De looptijden van activa en passiva en de mogelijkheden, om op economisch aanvaardbare wijze, rentedragende verplichtingen te vervangen op het moment van afloop, zijn belangrijke factoren bij het beoordelen van de liquiditeit van de bank en de mate waarin de bank gevoelig is voor veranderingen in rentevoeten en valutakoersen.

 

BinckBank bezit ultimo december een ruime liquiditeitspositie. Daarnaast beschikt BinckBank over een kredietfaciliteit en een repo-overeenkomst met een externe bank om haar liquiditeitspositie te borgen. Mochten deze maatregelen niet voldoende zijn dan kan BinckBank gebruikmaken van haar Target 2 aansluiting bij de centrale bank om extra liquide middelen aan te trekken op onderpand van de beleggingsportefeuille (marginale beleningsfaciliteit). Hiermee wordt voorkomen dat BinckBank bij grote liquiditeitsuitstroom gedwongen wordt haar beleggingsportefeuille op verliesgevende niveaus te liquideren.

Het liquiditeitsbeleid van BinckBank biedt controles, waarschuwingsgrenzen en aanvullenden maatregelen voor een grote uitstroom van liquide middelen als gevolg van onttrekkingen van cliënten c.q. belegging door cliënten. Het liquiditeitsbeleid is vastgelegd in een ‘liquidity contingency plan’.

Voor het afdekken van de liquiditeitsrisico’s zijn de volgende maatregelen getroffen:
1. Dagelijkse rapportages aan bestuur en leden van de treasury commissie omtrent de liquiditeitspositie en verwante kasstromen voor de komende drie dagen. Onder stress situaties zijn deze rapportages elk uur op te leveren.
2. Gebruik van een systeem van “early warning indicators”.
3. Aanhouden van 5-10% van de toevertrouwde middelen in contanten op bankrekeningen.
4. Alternatieve bronnen van liquiditeit,
    a. Beleningsfaciliteit bij DNB via Target 2,
    b. Repo-faciliteiten.
5. Liquide beleggingsportefeuille bestaande uit snel liquideerbare obligaties.

De volgende tabel toont de financiële activa en passiva op basis van hun contractuele looptijd. Als direct opeisbaar worden posten opgenomen met een vervaldatum binnen twee weken.
Aanvullend worden de beleningsfaciliteiten en liquidatiemogelijkheden van de rentedragende waardepapieren getoond. Dit betreft effecten welke kunnen worden verhandeld in een actieve markt danwel als onderpand kunnen worden gebruikt voor belening bij De Nederlandsche Bank.

 

Looptijdenoverzicht per 31 december 2009 (x € 1.000)
	Direct opeisbaar		< 3 maanden		> 3 maanden < 1 jaar		> 1 jaar < 5 jaar		> 5 jaar		Totaal
Activa
Kasmiddelen	48.936		-		-		-		-		48.936
Bankiers	174.663		5.029		-		-		-		179.692
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	-		4.259		33.035		-		-		37.294
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	-		88.903		455.893		967.107		-		1.511.903
Leningen en vorderingen	410.169		-		-		-		-		410.169
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		-		4.154		4.175		-		8.329
Geassocieerde deelnemingen	-		-		-		-		-		-
	633.768		98.191		493.082		971.282		-		2.196.323
Verstrekte garanties	-		272		-		-		2.350		2.622
	633.768		98.463		493.082		971.282		2.350		2.198.945
Passiva
Toevertrouwde middelen	2.089.814		-		-		-		-		2.089.814
	2.089.814		-		-		-		-		2.089.814
Liquiditeits surplus / (tekort) op basis van contractuele looptijden	(1.456.046)		98.463		493.082		971.282		2.350		109.131
Krediet-, belenings-faciliteiten en liquidatiemogelijkheden	1.557.525		(93.162)		(493.082)		(971.282)				-
Liquiditeits surplus / (tekort) rekening-houdend met krediet-,  beleningsfaciliteiten en liquidatiemogelijkheden	101.479		5.301		-		-		2.350		109.131

Looptijdenoverzicht per 31 december 2008 (x € 1.000)
	Direct opeisbaar		< 3 maanden		> 3 maanden < 1 jaar		> 1 jaar < 5 jaar		> 5 jaar		Totaal
Activa
Kasmiddelen	39.289		-		-		-		-		39.289
Bankiers	179.412		65.000		-		-		-		244.412
Financiële activa aangemerkt als tegen reële waarde via de winst- en verliesrekening	-		-		-		37.033		-		37.033
Financiële activa beschikbaar voor verkoop	-		111.019		442.765		740.626		3.823		1.298.233
Leningen en vorderingen	227.725		-		-		-		-		227.725
Financiële activa aangehouden tot einde looptijd	-		4.080		4.250		4.228		-		12.558
Geassocieerde deelnemingen	-		-		-		1.200		-		1.200
	446.426		180.099		447.015		783.087		3.823		1.860.450
Verstrekte garanties	-		46		45		-		2.430		2.521
	446.426		180.145		447.060		783.087		6.253		1.862.971
Passiva
Toevertrouwde middelen	1.747.699		-		-		-		-		1.747.699
	1.747.699		-		-		-		-		1.747.699
Liquiditeits surplus / (tekort) op basis van contractuele looptijden	(1.301.273)		180.145		447.060		783.087		6.253		115.272
Krediet-, belenings-faciliteiten en liquidatiemogelijkheden	1.347.824		(115.099)		(447.015)		(781.887)		(3.823)		-
Liquiditeits surplus / (tekort) rekening-houdend met krediet-,  beleningsfaciliteiten en liquidatiemogelijkheden	46.551		65.046		45		1.200		2.430		115.272